تاریخچه بستنی

بستنی به احتمال زیاد نوع تحول یافته شراب و نوشیدنیهای دیگر یخ زده به شمار میرود. در قرن چهارم قبل از میلاد، اسکندر کبیر به نوشیدنیهای یخ زده یا به اصطلاح امروز “تگری(تگرگی)” علاقه فراوانی داشته. در مدارک باستانی نیز دیده شده که در سال ۶۲ قبل از میلاد، نرون امپراطور روم گروههایی را به کوهستانهای آپنین Apennines میفرستاد تا برایش یخ و برف ببرند، سپس آن را با شربت، پوره میوه یا عسل مخلوط میکرد و میخورد.

هزاران سال است که آب یخ زده در آسیا به مصرف خوراکی میرسد، اشاره به مصرف مواد لبنی یخ زده اولین بار درادبیات چین باستان دیده شده است که قدمت این منابع به قرن دوازدهم برمیگردد. بازرگانان و ماجراجویانی چون مارکو پولو دستورتهیه یخ را از خاور دور به اروپا بردند.

در میانه سالهای ۱۶۰۰، مخلوط یخ ونمک (برای پایین آوردن نقطه انجماد) برای تولید سریع یخ و انواع مختلف مایعات یخ زده مورد استفاده همگان قرار میگرفت. در ۱۶۶۰، کافه پروکوپ Cafe Procope توسط یک ایتالیایی به نام کولتلی Coltelliدر پاریس افتتاح شد که در آن انواع یخ (طعم دار) و خامه یخ زده یا همان بستنی، تولید و عرضه میشد.

ایالات متحده آمریکا

به زودی دسرهای یخی راه خود را به آمریکا باز کردند و در سال ۱۷۰۰، فرماندار بالدن Bladen در مریلند، از مهمانان خود با بستنی پذیرایی کرد و دالی مدیسون Dolly Madison با سرو بستنی به عنوان دسر در کاخ سفید هیجان فراوانی به وجود آورد.

در ۱۸۴۳، اولین فریزر دستی چرخشی hand cranked freezer توسط نانسی جانسون Nancy Johnson اختراع و ثبت شد. در فاصله سالهای ۱۸۴۸ و ۱۸۷۳ شصت و نه بستنی ساز چرخشی دیگر به ثبت رسید و در سال ۱۸۵۱ اولین واحد صنعتی تولید بستنی توسط جاکوب فیوزل Jacob Fussell در بالتیمور راه اندازی شد.

ایران

تهیه بستنی در ایران متداول نبود و در قرن نوزدهم از اروپا به ایران انتقال یافت و متداول شد. در حقیقت از سفر سوم ناصرالدین‌شاه به اروپا، پلومبیر نام محلی ییلاقی در فرانسه است که بستنی خوشمزه‌ای در آنجا تهیه می‌شد و نام پلومبیر یعنی نوعی بستنی که با مخلفاتی همراه است از این شهر منشاء گرفته است. می‌گویند در سال آخر سلطنت ناصرالدین شاه ساختن بستنی در ایران متداول شد و معروف‌ترین بستنی‌ فروش بعدی تهران یعنی ممدریش بستنی خامه‌دار مخصوصی تهیه می‌کرد که در تهران مردم استقبال زیادی از آن کردند.